گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران نیز در سال ۱۴۰۳ منتشر شده است. این گزارش جامع، وضعیت هوش مصنوعی ایران را از منظر علمی، اقتصادی و اجرایی بررسی کرده و جایگاه کشور را در مقایسه با منطقه و جهان تحلیل می‌کند.

با وجود پیشرفت در تولید دانش، چالش‌هایی مانند کمبود زیرساخت و نیروی متخصص، توسعه هوش مصنوعی در ایران را محدود کرده است. تقویت حکمرانی و همکاری‌های بین‌المللی می‌تواند آینده‌ای روشن برای فناوری رقم بزند.

این گزارش با همکاری مرکز استراتژی و تحول هوش مصنوعی شریف و حمایت ستاد اقتصاد دیجیتال تهیه شده و برای سیاست‌گذاران و علاقه‌مندان به هوش مصنوعی ضروری است.

دانلود فایل

شاخص بین‌المللی حکمرانی هوش مصنوعی (AGILE Index) که در فوریه ۲۰۲۴ توسط مرکز Long-term AI ارائه شد، ابزاری برای ارزیابی وضعیت حکمرانی هوش مصنوعی در کشورهاست. این شاخص چهار رکن توسعه هوش مصنوعی، محیط حکمرانی، ابزارها و اثربخشی حکمرانی را می‌سنجد و نقاط قوت و ضعف کشورها را مشخص می‌کند.

رشد سریع هوش مصنوعی، به‌ویژه مدل‌های زبانی بزرگ، چالش‌های اخلاقی و اجتماعی تازه‌ای ایجاد کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهند کشورهایی با فناوری پیشرفته، ابزارهای حکمرانی قوی‌تری دارند، اما در جلب اعتماد عمومی، برخی کشورهای در حال توسعه موفق‌ترند. افزایش ریسک‌های هوش مصنوعی، نیاز به چارچوب‌های حکمرانی قوی‌تر را آشکار کرده است.

ابزارهای حکمرانی، از جمله استراتژی‌ها، نهادهای نظارتی و مشارکت بین‌المللی، در کشورهای مورد بررسی قوی هستند، اما در زمینه‌هایی مانند استانداردسازی و قانون‌گذاری نیاز به بهبود وجود دارد. تمرکز جهانی بر استفاده از هوش مصنوعی برای اهداف توسعه پایدار، به‌ویژه در حوزه‌های سلامت، آموزش و صنعت، قابل‌توجه است، اما نابرابری‌هایی مانند شکاف جنسیتی در پژوهش‌های هوش مصنوعی همچنان چالش‌برانگیز است. همکاری‌های بین‌المللی در حکمرانی هوش مصنوعی نیز نشان‌دهنده پیوند جهانی این حوزه است. شاخص AGILE با ارائه تحلیل‌های داده‌محور، به کشورها کمک می‌کند تا شکاف‌های موجود در حکمرانی را شناسایی کرده و سیستم‌های خود را بهبود بخشند.

دانلود فایل

دولت ایالات متحده آمریکا در تازه‌ترین سند راهبردی خود با عنوان «نقشه‌راه هوش مصنوعی ۲۰۲۵»، از یک برنامه گسترده برای تثبیت رهبری جهانی در حوزه هوش مصنوعی خبر داده است. این سند با تمرکز بر سه محور کلیدی نوآوری فناورانه، توسعه زیرساخت‌های حیاتی، و تقویت دیپلماسی بین‌المللی فناوری تدوین شده است.

در این نقشه‌راه، دولت آمریکا اعلام کرده که هدف اصلی، پیروزی در رقابت جهانی AI است؛ رقابتی که آن را با رقابت فضایی دهه ۱۹۶۰ مقایسه می‌کند. این برنامه با حذف مقررات بازدارنده، حمایت از ساخت مراکز داده پیشرفته، توسعه صنعت نیمه‌رساناها و تراشه‌سازی، و تسهیل صدور فناوری به کشورهای متحد، زمینه را برای جهش‌های فناورانه فراهم می‌کند.

همچنین، تاکید شده که هوش مصنوعی باید بدون سوگیری سیاسی و ایدئولوژیک توسعه یابد و در خدمت منافع مردم آمریکا باشد. دولت آمریکا بر لزوم مشارکت فعال بخش خصوصی، دانشگاه‌ها، و نهادهای امنیتی در پیشبرد این راهبرد نیز تأکید دارد.

این سند در حالی منتشر شده که رقابت میان قدرت‌های جهانی بر سر تسلط بر فناوری‌های بنیادین از جمله هوش مصنوعی، وارد مرحله‌ای سرنوشت‌ساز شده است.

دانلود و مطالعه متن کامل