در شرایطی که اکوسیستم فناوری ایران با فشارهای اقتصادی، محدودیتهای بینالمللی، مهاجرت سرمایه انسانی و اختلالهای گسترده اینترنت مواجه است، گزارش Global Startup Ecosystem Index 2026 نشان میدهد زیرساخت نوآوری کشور همچنان زنده و فعال است.
طبق این گزارش:
▪️ ایران در حوزه Fintech رتبه ۷۲ جهان را دارد.
▪️ در شاخص Corporate Engagement رتبه ۵۸ جهانی را کسب کرده؛ بهترین عملکرد ایران در میان شاخصهای مختلف، که نشاندهنده مشارکت قابلتوجه شرکتها در همکاری با استارتاپهاست.
▪️ ایران در Startup Support رتبه ۸۱ جهان را دارد؛ شاخصی که به حضور شتابدهندهها، سرمایهگذاران و دانشگاههای فعال اشاره میکند.
▪️ در Talent & Employment نیز رتبه ۸۸ جهان ثبت شده است.
▪️ ایران در Software & Data نیز در میان ۱۰۰ اکوسیستم برتر جهان قرار دارد و رتبه ۹۵ جهانی را کسب کرده است.
تهران همچنان موتور اصلی اکوسیستم نوآوری کشور محسوب میشود:
📍 رتبه ۳۴۸ جهان در میان شهرهای استارتاپی
📍 رشد ۳۶ درصدی
📍 و صعود ۲۰ پلهای نسبت به سال قبل
همچنین تهران در شاخص Startup Support رتبه ۹۵ جهان را دارد؛ موضوعی که نشان میدهد بخش مهمی از ظرفیت اکوسیستم ایران همچنان بر پایه دانشگاهها، شتابدهندهها و شبکههای نوآوری داخلی فعال است.
گزارش StartupBlink همچنین برخی از مهمترین بازیگران اکوسیستم ایران را معرفی میکند:
▫️ Iran National Innovation Fund (INIF)
صندوق نوآوری و شکوفایی زیر نظر ریاستجمهوری که به استارتاپها و شرکتهای دانشبنیان وام، ضمانت اعتباری و سرمایهگذاری ارائه میکند.
▫️ Pardis Technology Park
بزرگترین پارک فناوری ایران و برگزارکننده نمایشگاه INOTEX؛ مهمترین رویداد نوآوری و فناوری کشور.
▫️ Harakat Aval (MCI Ventures)
بازوی سرمایهگذاری همراه اول که در استارتاپهای فناوری، Ecommerce، سفر و سرویسهای On-demand سرمایهگذاری میکند.
گزارش همچنین چند نقطه عطف مهم اکوسیستم ایران را مرور میکند:
📍 ۲۰۱۲
برگزاری نخستین نمایشگاه INOTEX در پارک فناوری پردیس
📍 ۲۰۱۶
سرمایهگذاری حدود ۲۲ میلیون دلاری MTN آفریقای جنوبی در Snapp
📍 ۲۰۱۷
تصویب نخستین قانون استارتاپی ایران و کاهش مالیات شرکتهای دانشبنیان
📍 ۲۰۲۲
ورود Tapsi به بورس تهران؛ نخستین IPO رسمی یک استارتاپ ایرانی
📍 ۲۰۲۵
خرید Cafe Bazaar توسط Tapsell؛ نشانهای از آغاز موج consolidation در اکوسیستم دیجیتال ایران
در این میان اوکراین به عنوان نمونهای از اینکه حتی جنگ هم لزوماً به معنای مرگ اکوسیستم فناوری نیست قابل بررسی است. در حالی که چند سال است اوکراین درگیر جنگ، نااطمینانی ژئوپلیتیکی و فشارهای سنگین اقتصادی است، گزارش Global Startup Ecosystem Index 2026 نشان میدهد این کشور همچنان توانسته اکوسیستم فناوری و استارتاپی خود را زنده نگه دارد و حتی در برخی حوزهها رشد کند.
اوکراین اکنون:
▪️ رتبه ۴۳ جهان
▪️ رتبه ۲۶ اروپا
▪️ و رتبه ۸ اروپای شرقی
را در توسعه اکوسیستم استارتاپی در اختیار دارد.
اما آنچه این دادهها را مهم میکند، صرفاً رتبهها نیست؛ بلکه «تابآوری اکوسیستم» در شرایط بحران است.
▪️اوکراین امروز:
▫️ رتبه ۵ منطقه در Blockchain
▫️ رتبه ۳ در Web Development
▫️ و رتبه ۵ در Ecosystem Brand Value
را در اروپای شرقی دارد.
این یعنی حتی در شرایط جنگی نیز:
▪️ سرمایه انسانی
▪️ مهارت فنی
▪️ اتصال به اقتصاد جهانی
▪️ و تداوم جریان نوآوری
میتوانند اکوسیستم فناوری را زنده نگه دارند.
اما شاید مهمترین موضوع این باشد:
«این دادهها هنوز اثرات تحولات ژئوپلیتیکی اخیر منطقه و پیامد احتمالی آن بر اکوسیستم استارتاپی ایران را در نظر نگرفتهاند.»
در جهانی که اینترنت، اتصال بینالمللی و جریان آزاد دانش به زیرساخت حیاتی اقتصاد نوآوری تبدیل شده، تجربه کشورهایی مانند اوکراین نشان میدهد:
اکوسیستم فناوری فقط با سرمایه مالی ساخته نمیشود؛ بلکه با حفظ سرمایه انسانی، ارتباط جهانی و تداوم جریان دانش زنده میماند.
